มติชน | มติชนสุดสัปดาห์ | ข่าวสด | ประชาชาติธุรกิจ | ศิลปวัฒนธรรม | เทคโนโลยีชาวบ้าน | เส้นทางเศรษฐี | สำนักพิมพ์ | พิมพ์สี | งานดี | ข้อมูลบริษัท | มติชนอคาเดมี | khaosod-english |
   [Home] หน้าแรก-ข่าวสด
จำนวนคนอ่านล่าสุด 489 คน
วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2558 ปีที่ 25 ฉบับที่ 8976 ข่าวสดรายวัน


ถอยทางยุทธศาสตร์ (95)


วิถีแห่งอำนาจ ลกซุน
เสถียร จันทิมาธร



ในความเห็นของหลี่ปิงเอี้ยน ซุนจิ้ง แห่งกลศึกสามก๊ก ศึกอิเหลงระหว่างง่อก๊กกับจกก๊กเป็นการรบที่ทำให้อำนาจรัฐของเล่าปี่ทางเสฉวนต้องสูญเสียกำลังพื้นฐานไปอย่างใหญ่หลวง และเป็นตัวอย่างการรบที่เป็นแบบฉบับในประวัติศาสตร์สงครามของจีนซึ่งเอาอ่อนไปชนะแข็งตัวอย่าง 1



เหมาเจ๋อตงได้เขียนไว้ในจุลสาร "ปัญหายุทธศาสตร์ในสงครามปฏิวัติของจีน" ว่า



"การยุทธ์ใหญ่ๆ อันเลื่องลือ เช่น การยุทธ์ที่เฉิงเการะหว่างแคว้นฌ้อกับแคว้นฮัน การยุทธ์ที่คุรหยางระหว่างแคว้นชินกับแคว้นฮั่น การยุทธ์ที่กัวต๋อระหว่างอ้วนเสี้ยวกับโจโฉ การยุทธ์ที่เซ็กเพ็กระหว่างง่อก๊กกับวุยก๊ก การยุทธ์ที่อิเหลงระหว่างแคว้นง่อกับแคว้นจก การยุทธ์ที่เฝยสุ่ยระหว่างแคว้นฉินกับแคว้นจิ้น เป็นต้น



ในการยุทธ์เหล่านี้ล้วนแต่เป็นว่า 2 ฝ่ายแข็ง อ่อนต่างกัน ฝ่ายอ่อนยอมให้ก้าวหนึ่งก่อนแล้วรบชนะโดยเป็นฝ่ายลงมือทีหลัง"



จากการวิเคราะห์ของเหมาเจ๋อตงในตอนนี้ก็สามารถจะเห็นได้ว่า ความแยบคายที่ กองทัพง่อก๊กสามารถจะเอาชนะกองทัพของจกก๊กอันใหญ่โตในศึกอิเหล็งนั้นอยู่ที่ "ลงมือทีหลัง"



ในหนังสือเรื่อง "ถังไท่จงโต้ตอบกับหลี่เว่ยกง" เขียนไว้ว่า



"การลงมือทีหลังต้องใช้พลังซ่อนเร้น การลงมือก่อนต้องอาศัยความฮึกเหิม การสกัดกั้นความฮึกเหิมของข้าศึกลงให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ และสะสมพลังซ่อนเร้นของตนให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้เพื่อทำลายศัตรู นี่คือความแยบยลของนักการทหารในการใช้ "พลังซ่อนเร้น" และ "ความฮึกเหิม""



กล่าวได้ว่า เป็นการประมวลสรุปอย่างยอดเยี่ยมต่อกลอุบายการใช้ทหารที่ลกซุนปฏิบัติในการศึกคราวนี้



เมื่อลกซุนเข้ารับตำแหน่งนั้นง่อก๊กตกอยู่ในภาวะเลวร้ายอย่างที่สุด ส่วนเล่าปี่นำกำลัง 75 หมื่นคนพุ่งมาทางตะวันออก รบชนะ 10 กว่าครั้ง ความฮึกเหิมกำลังแรงจัด



ความดุเดือดของพลานุภาพมิได้น้อยหน้ากว่าเมื่อครั้งที่โจโฉนำกำลัง 80 หมื่นมาชุมนุมกันอยู่ที่เซ็กเพ็กก่อนหน้าโน้น



ถ้าหากลกซุนในขณะนั้นใช้วิธีการต่อต้านแบบสู้ตายก็ไม่ต่างอะไรกับเอาไข่ไปกระทบหิน



การที่ลกซุนได้ใช้ยุทธวิธี "ยืนหยัด ตั้งรับ ไม่รบ" ในระหว่างการชักเย่อกันเป็นระยะยาวนั้นได้บั่นทอนความฮึกเหิมของกองทัพ จกก๊กไปเรื่อยๆ รักษากำลังที่แท้จริงของตนไว้เพื่อบรรลุถึงความมุ่งหมายในการบั่นทอนขวัญข้าศึก เสริมกำลังสู้รบของตนเพื่อสร้างเงื่อนไขให้แก่การโจมตีครั้งใหญ่ของตนในภายหลัง



เหมาเจ๋อตงได้สมมติวิธีการรบเช่นนี้อย่างมีภาพไว้ในจุลสาร "ปัญหายุทธศาสตร์ในสงครามปฏิวัติของจีน" ว่า



"ใครบ้างไม่รู้ว่า เวลาที่นักมวย 2 คนสู้กัน นักมวยที่ฉลาดมักจะหย่อนมือไว้ก่อน แต่คนโง่กลับทำท่าฮึกเหิมปล่อยฝีมือเท่าที่มีอยู่ออกมาเสียหมดตั้งแต่เริ่มแรก ผลสุดท้ายมักกลับถูกผู้หย่อนมือให้ชกคว่ำไป ครูหงในเรื่องซ้องกั๋งจะต่อยหลินชงที่บ้านไฉจิ้นร้องตะโกนว่า "มา มา มา" ติดๆ กันหลายคำ ผลสุดท้ายหลินชงผู้หย่อนมือให้มองจุดอ่อนของครูหงออกเตะทีเดียวครูหงก็คว่ำไป"



เห็นได้ว่า การดำเนินวิธี "ลงมือทีหลัง" จะต้องหลีกเลี่ยงความฮึกเหิมของฝ่ายตรงข้ามเสียก่อนจึงจะเป็นไปได้



การปฏิบัติการ "ลงมือทีหลัง" เรียกร้องว่า แม่ทัพจะต้องมีการฝึกอบรมทางกลอุบายจนสุกงอม เพราะว่าการดำเนินการถอยหรือตั้งมั่นไว้ไม่รบเป็นเวลานานนั้นมักจะส่งผล กระทบต่อความหยิ่งในตัวเองของนายทัพนายกองของตนไม่มากก็น้อย



ปฏิบัติการ "ลงมือทีหลัง" ยังจะต้องให้ความสนใจแก่การเลือกเฟ้นโอกาสที่เรียกว่า "โอกาส"



มิใช่แต่จะต้องสนใจว่ากำลังของข้าศึกกระจายออกไปแล้วหรือยัง พลานุภาพการโจมตีลดน้อยถอยลงหรือเปล่า ยังจะต้องสนใจว่าจิตใจของข้าศึกย่อหย่อนลงบ้างหรือไม่



ความฮึกเหิมได้สูญเสียไปหมดหรือเปล่า เป็นต้นด้วย



เห็นได้ว่าการที่ลกซุนใช้ยุทธศาสตร์ถอยโดยเป็นฝ่ายกระทำนั้นก็เพื่อจะสร้างโอกาสรบ เมื่อกองทัพง่อก๊กถอยออกจากเขตภูเขาสูงแล้วก็ทิ้งพื้นที่ 500-600 ลี้ซึ่งเป็นหุบเขายากที่กองทหารจะขยายแนวออกรบและจะต้องตกเป็นฝ่ายถูกกระทำให้แก่จกก๊กไป



ยุทธนิยายเรื่องสามก๊กได้เขียนการถอนตัวอย่างเป็นฝ่ายกระทำว่า เป็นการพ่ายแพ้ครั้งแล้วครั้งเล่ามิได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถในกลอุบายทางทหารอันลึกซึ้งของลกซุนอย่างเต็มที่ซึ่งสร้างรอยตำหนิไว้ในหยกสวยอย่างไม่สมควรจึงเป็นที่น่าเสียดายอย่างยิ่ง



ความน่าเสียดายยังอยู่ที่หลอกวนจงพยายามแต่งให้ขงเบ้งมีจุดเด่นจากกรณีที่ม้าเลี้ยงนำแผนที่ตั้งทัพไปให้ รวมถึงการบรรยายเมื่อลกซุนประสบเข้ากับค่าย 8 ขบวนของขงเบ้ง



หนังสือ "จดหมายเหตุสามก๊ก ประวัติลกซุน" ได้บรรยายไว้ว่า



"เล่าปี่หนีไปเป๊กเต้เสีย ซีเซ่ง พัวเจี้ยงและขุนพลคนอื่นๆ เสนอแนะให้รีบเข้าจับเล่าปี่เสียแต่ลกซุนเกรงว่าโจผีจะระดมไพร่พลเข้ามาตีทางด้านหลังจึงตัดสินใจถอยทัพ ไม่กี่วันทหารวุยก็ยกมาตี"



การตัดสินใจของลกซุนครั้งนี้ก็มีความสำคัญ


หน้า 26



Copyright © by Matichon Public Co.,Ltd. All Rights Reserved.